MILIEU-AKTIE GROEP MENEN

 

Uitbreiding Galloo – dioxinecrisis in Menen

Bij het openbaar onderzoek (periode februari 2009) werden 721 schriftelijke en mondelinge bezwaren ingediend. Deze gingen over dioxines, pcb’s, nabijheid woonzone, eis tot sanering, stofneerslag, verontreiniging tuinen en groenten.

Er is gunstig advies verleend door:

-          Departement Leefmilieu, natuur en energie

-          OVAM (deels op proef)

-          Waterwegen en Zeekanaal bovenschelde

Stilzwijgend gunstig advies (m.a.w. ze hebben niet gereageerd) door het agentschap Ruimtelijke Ordening.

Gedeeltelijk gunstig advies werd verleend door de Provinciale Milieuvergunningscommissie.

Gedeeltelijk gunstig advies werd verleend door het ministerie van Volksgezondheid (“Ongunstig advies voor de opslag van 5 300 ton non-ferromix en fluff, de stapelhoogte van 6 meter en het niet plaatsen van een groenscherm op de grens met Roussel.”)

Negatief advies werd verleend door de stad Menen (“Er is een verdriedubbeling van de activiteit. Op het terrein van de firma zijn er geen meetpunten, een evaluatie dient te gebeuren zodat de dioxines zouden dalen.”)

Motivatie die hierbij werd aangehaald:

-          De verandering van de inrichting is verenigbaar met stedenbouwkundige en ruimtelijke voorschriften.

-          De schepen heeft verklaard dat er op het gemeentehuis geen recente klachten zijn over Galloo-Metaal

-          De exploitant verklaart zich akkoord om een klachtenmeldpunt op te richten.

-          Nieuwe opslagplaatsen zullen geen noemenswaardige toename van geluidshinder met zich meebrengen gelet op de relatief grote afstand tot woningen (200 meter).

-          De opmerkingen van de stad Menen hierboven vermeld kunnen niet in aanmerking genomen worden door de beslissende overheid omdat de aanvraag niets van doen heeft met het dioxineprobleem, aldus de provincie.

-          Het industriegebied omvat een bufferzone*

-          De te gebruiken grondstof (LTRB-lijn) bestaat uit shreddermix met een maximale pcb-concentratie van 500 ppm.

-          Er wordt een zandfilter voorzien in de waterzuiveringsinstallatie om zink op te vangen.

Inhoud (hoofdpunten)

-          lozen huishoudelijk afvalwater in de riolering

-          lozen bedrijfsafvalwater in de Leie met een eigen waterzuivering. Debiet: 80m3/uur.

-          LTRB met chopper, zeeftrommel, bivitec, mediumtrommel, 2 wastrommels, water-recyclage-unit, transportbanden, stofafzuiging, 2 compressoren, 3 airco’s.

-          Waterseperator, zeefbandpers

-          LCD-breeklijn 60 kW met rotorschaar, transportschroef, trommelzeef, trilzeef

-          Afzonderlijk lokaal: doseermachine, zeef- en wastrommel, flotatiemachine, mengmachine, transportbanden, pompen, compressor, magneetseparatoren, metaalbewerkingstoestellen

-          Opslag: gassen, natriumhydroxide, Selec, ...

-          Scheidingslijn voor aluminium en stenen, met droogtrommel en drooginstallatie

-          Manuele sorteereenheden

-          Scheidingslijn voor kabels****** en stenen met steenbreker en trilzeef

-          Lijn voor vermalen shredderafval

-          Plaatschaar

-          Superchopper

-          Plastiekseparator om kunststof uit shredderafval te halen

-          Opslag gevaarlijk afval 647 ton waarvan 100 ton LCD-schermen, 10 ton pcb-houdende condensatoren, 1 ton kwikschakelaars, 1 ton asbest, 10 ton gasontladingslampen, 500 ton brandbare fluff.

Technisch:

De LTRB-lijn (droge scheidingslijn) gebeurt in open lucht. Deze wordt voorzien van een inkapseling en afzuiging. De afgezogen lucht wordt behandeld met mouwfilters.

Men mag een stofuitstoot produceren van 10mg/Nm3 (Normaal kubieke meter= kubieke meter lucht in ‘normale’ atmosferische omstandigheden). De investering bedraagt een 300 000 €.

Motivatie hierbij: “Er kan worden aangenomen dat deze stoffen geen aanleiding zullen geven tot onaanvaardbare luchtverontreinigingen.”

Het procédé bestaat uit een inductieve scheiding, een scheiding door trilling, schudden en blaastechniek en flotatietechnieken. Dit om plastics edm te scheiden van de metaalfracties.**

De te scheiden non-ferromix bestaat uit: mineralen 15%, brandbaar 20%, plastics 10%, metaal 30%, rest (rubber) 25%.***

De te scheiden fluff bestaat uit mineralen 30%, brandbaar 30%, plastic 6%, metaal 10% en rest 24%.***

Voor pcb’s en zware metalen worden volgende emissiewaarden vooropgesteld:

-          pcb: 2,5 pg/Nm3

-          zwaar metaal: 0,12 mg/Nm3

De pcb-houdende fractie wordt binnen gestapeld.*****

De LCD-schermen worden ontmanteld in een gesloten gebouw. Bij het ontmantelen van deze schermen breken veel lampen, dit zorgt voor een emissie van kwikdampen. Het kwikbeladen slib wordt naar erkende verwerkers gevoerd. De emissies worden het eerste jaar gemeten. De norm waarnaar gestreefd wordt is 100 microgram/Nm3.

“Uit de aanvraag komt niet met afdoende zekerheid naar voor welke de impact is van deze emissies van kwik op de omgeving”. Het bedrijf heeft een studie laten uitvoeren over de te verwachten verontreinigingspluim met kwik. Deze studie is op 19/06 overgemaakt aan de gemeente.

Het emissiepunt bevindt zich op 7m hoogte, de stapelhoogte bedraagt 6m.

De toegestane kwikemissie bedraagt 0,54 kg op jaarbasis.****

Men mag volcontinu werken. De aan- en afvoer dient te gebeuren tot 9u en 19u.

“Indien nodig is het aangewezen een sproei-installatie te voorzien.”

Er wordt een acceptatiebeleid uitgewerkt om enkel fluff te aanvaarden met een pcb-concentratie kleiner dan 50ppm.

De aanvoer gebeurt per schip en vrachtwagen.

Onze analyse:

De voorgestelde maatregelen zijn onvoldoende. Deze uitbreiding zal zorgen voor nog meer hinder voor de omwonenden en werknemers. De weigering van Galloo-Metaal om een groenscherm te plaatsen op de grens van hun perceel met het perceel van Roussel is een indicatie dat het bedrijf niet wakker ligt van de gevolgen van hun activiteiten voor derden. De site Roussel bevindt zich ten Noordwesten van de site waar het over gaat. Bij Zuidoostenwind kan de vervuiling dan ongehinderd de site Roussel vervuilen en verderop komt het terecht op de Lageweg en de wijk Bethlehem. De Lageweg is in de volksmond beter gekend onder de naam ‘Kankerstraat’.

Er worden momenteel soms overschrijdingen genoteerd van de lozingsnorm inzake zink.

“De exploitant moet visueel controleren of er stof ontsnapt.” Gaat men hier een job creëren voor iemand om een hele dag buiten te zitten toekijken of er stof opwaait? Hoe wil men dit controleren?

Wat de uitbreiding betreft willen we vooral benadrukken dat kwik en vooral kwikdampen erg giftig zijn.

De WHO (Wereld gezondheidsorganisatie) stelt een wekelijkse maximum opname van 1,6 microgram per kg lichaamsgewicht als grens voorop. De concentratie in de lucht bedraagt 0,1 mg/Nm3. De provincie staat Galloo-Metaal toe om 100 microgram uitstoot te hebben per kubieke meter uitstoot. Gelet op de nabijheid van woonkernen en scholen is dit totaal onaanvaardbaar. Dit betekent immers dat men er van uitgaat dat de achtergrondwaarde nul is.

Kwikdampen hebben zeer ernstige gevolgen voor de gezondheid, ze hebben een invloed op het centraal zenuwstelsel, de hersenen, nieren en lever. Vooral kinderen en foetussen zijn erg gevoelig. De concentraties slaan zich op in de hersenen bij deze laatsten.

Kwik bindt zich sterk met structuren in het centrale zenuwstelsel, het wordt opgepikt door de uiteinden van zenuwcellen en zo getransporteerd naar het ruggenmerg en de hersenstam. Kwik wordt gelinkt aan Alzheimer, auto-immuunziekten, nierfalen, onvruchtbaarheid, POS (meervoudige cysten syndroom in de eileiders), problemen met neurotransmitters, voedselallergieën, MS, cardio-vasculaire problemen, beven, slapeloosheid, emotionele labiliteit, irriteerbaarheid, gedragsproblemen allerhande, problemen met de schildklier en een verzwakt immuunsysteem. Het wordt gelinkt aan autisme.

Kwik zelf is erg toxisch in de voedselketen, het kan daarin terechtkomen via de Leie waar het het aquatisch milieu ernstig zal verstoren.

Het verhaal van de schepen dat er “recent geen klachten over Galloo-metaal zijn geweest” is een toonbeeld van hoe bepaalde politici in Menen een loopje nemen met de waarheid. De milieuraad van Menen heeft begin dit jaar een klacht over Galloo overgemaakt aan de gemeente, in aanwezigheid van de schepen van leefmilieu. Tijdens het openbaar onderzoek bleek dat de firma het terrein reeds in gebruik had, zonder daar de nodige vergunningen toe te hebben. Toen de MAG-Menen daarover een klacht wou indienen bij de milieupolitie had deze toevallig ‘geen tijd’. Hierop hebben we dit aangekaart in de milieuraad, die dan aan de gemeente heeft gevraagd/geadviseerd op te treden. Na een viertal dagen (nog steeds geen milieupolitie gezien natuurlijk) was het terrein terug leeggemaakt door de firma. Dat de schepen dit niet heeft gemeld aan de instantie die de aanvraag moest beoordelen is volgens ons voldoende reden om de procedure en daarmee samenhangend de beslissing tot goedkeuring ongeldig te laten verklaren.

Het bedrijf Galloo weigert de bestaande toestand te saneren om van het probleem van de dioxines en pcb’s af te raken met als argument dat het te kostelijk zou zijn. Dat men dan wel kan investeren in een uitbreiding is een aanfluiting van het recht van de omwonenden op een gezonde leef- en woonomgeving.

De MAG-Menen is van oordeel dat er geen sprake kan zijn van een uitbreiding van de activiteiten van de Groep Galloo, eender onder welke van hun namen, zolang er geen sanering is gebeurd van de huidige activiteiten die de stad Menen opzadelen met hoge waarden van dioxines en pcb’s, die er mee voor zorgen dat Menen een hotspot is op het gebied van fijn stof en die een negatieve invloed hebben op de gezondheid van de omwonenden.

Enkele maanden geleden vertelde de burgemeester van Halluin dat zijn stad de hoogste kankergraad van Frankrijk had. Van Menen hebben we geen cijfers, maar gezien de nabijheid van elkaar mogen we er van uitgaan dat de omgevingsfactoren en milieufactoren die voor deze problemen zorgen in Halluin vergelijkbaar zijn in Menen.

De gezondheid van de inwoners van Menen dient altijd voorrang te hebben op de wensen van het bedrijfsleven en de bewoners moeten in deze kunnen rekenen op hun verkozenen, zowel het gemeentebestuur, de bestendige deputatie, de Vlaamse regering, de federale regering en de Europese Commissie om dit te garanderen.

De MAG-Menen engageert zich dan ook opnieuw om er voor te zorgen dat er ook effectief mee rekening wordt gehouden en deze uitbreiding er niet komt zolang er geen sanering is geweest van de bestaande toestand.

Addendum 

* bufferzone: Bufferzone? Waar bufferzone? Welke bufferzone? Enkel ter plaatse echt na te gaan, kunnen wel foto’s nemen of met een videocamera een toerke doen.

** plastics scheiden uit de fractie: Dit betekent niet meer of minder dat er effectief plastics mee geshredderd worden door de firma Galloo. Chloorhoudende plastics (bv pvc-kabels) kunnen zorgen voor verontreiniging met dioxines. Tijdens het shredderen loopt de temperatuur namelijk op wat maakt dat pcb’s kunnen worden omgezet naar dioxines. Om ervoor te zorgen dat deze omzetting niet gebeurt moet de temperatuur hoger zijn dan 850°C. De omzetting van pcb’s tot dioxines heeft niets te maken met de aanwezigheid van vuur, wel met temperatuur. Eigenlijk zou men zodanig moeten werken dat er geen kunststoffen aanwezig zijn in de te shredderen massa. Momenteel knipt men de elektriciteitskabels wel van toestellen aan de buitenkant, maar de bedrading binnenin het toestel wordt niet verwijderd. De brand van juni 2009, waarbij net deze afvalhoop in brand stond, zal dan ook wél voor giftige stoffen in de rookpluim hebben gezorgd.

*** zie **

**** De toegestane uitstoot van kwik bedraagt 0,54 kg op jaarbasis. Men hanteert als uitstootnorm de norm die de WHO hanteert voor de aanwezigheid van kwik in de lucht. De geringste concentratie kwik die nu eventueel al in de lucht is zal dan ook tot gevolg hebben dat de kwiknorm van de WHO wordt overschreden. Om het eenvoudig uit te drukken, men laat de firma toe om één liter water in een fles van één liter te gieten, terwijl er nu misschien reeds water in die fles zit.

***** de pcb-houdende fractie wordt binnen opgeslagen: ook hier dezelfde opmerkingen als bij **. Telkens het probleem van de dioxines en pcb’s wordt aangekaart krijgt men te horen dat het niet zeker is dat ze van bij Galloo komen. Uit de teksten die te lezen zijn blijkt echter bij herhaling dat de firma maar al te goed weet dat ze wél verantwoordelijk zijn voor het gros van dit probleem. En het gemeentebestuur weet dat eveneens, de milieuvergunningsverlenende overheid weet dat ook. En toch ... weigert elke instantie om het probleem op te lossen.

****** scheidingslijn voor kabels en stenen: Deze scheiding gebeurt na shreddering (zie **). Nochtans heeft het gemeentebestuur de neiging de dioxinevervuiling in Menen af te schuiven op ‘het verbranden van kabels in Frankrijk.’ Dat deze kabels mee worden verwarmd tijdens het shredderen, dat vindt men blijkbaar geen probleem.

 

Eindwoord 

De Group Galloo heeft enkele vestigingen in Menen, met name in de Zuidwesthoek waar men in open lucht materiaal opslaat dat geshredderd moet worden of geshredderd is. Zowel de firma als de overheid weten dat deze fracties verontreinigingen bevatten met pcb’s. Deze kunnen onder invloed van de shreddertemperatuur worden omgezet in dioxines.

Tijdens de meetcampagne 01/2008 – 04/2009 werd de drempelwaarde van 6pg TEQ voor dioxines en pcb’s in Menen in méér dan 80% van de gevallen overschreden. De hoogste waarde tijdens deze periode bedroeg 157 pg TEQ, dat is een factor 26 te hoog.

Wanneer het probleem wordt aangekaart krijgt men zowel van het gemeentebestuur als de firma te horen dat de firma Galloo niet verantwoordelijk is, dat ze geen verbrandingsinstallatie hebben, dat ze de BBT’s toepassen, dat de vervuiling afkomstig is van illegale kabelbranden in Frankrijk, ... Men tracht op die manier een mistgordijn op te trekken en zo te voorkomen dat de firma Galloo en het gemeentebestuur en de andere overheden hun verantwoordelijkheid moeten opnemen.

In Menen is de windrichting overwegend Zuidwestelijk tot Westelijk, een bedrijf dat met dit soort problematiek kampt inplanten in de Zuidwesthoek van een gemeente is een enorme historische blunder geweest, een verdere uitbreiding op dezelfde locatie is gezien de toegenomen kennis van de problematiek misdadig te noemen.

Men kan niet stellen dat er tussen de industriezone Grensland en de woonwijken een bufferzone is, de bufferzone bestaat uit het beton van de Wervikstraat en enkele bomen aan de ingang van Galloo, indien men heel creatief is kan men de draadomspanning nog laten tellen als groenscherm. Enkel aan het fietspad dat van de Wervikstraat naar de Leie leidt is er sprake van een redelijk groenscherm.

De afstand van de woningen tot de firma is erg beperkt, te beperkt voor het uitoefenen van dit soort activiteiten zonder drastische maatregelen om de overlast zo goed mogelijk te voorkomen.

Het gegeven dat het ministerie van volksgezondheid ongunstig advies heeft gegeven voor een aantal zaken waarop we gewezen hebben stemt ons een klein beetje hoopvol omdat het aantoont dat men het eens is met onze analyse.

We dienen er voor te zorgen dat er een grondige sanering komt van de firma Galloo en haar zusterondernemingen. Men dient de opslag in open lucht te verbieden. Alles dient opgeslagen te worden in gesloten loodsen, het transport dient altijd te gebeuren met overdekte transportbanden. Zowel de loodsen als de transportbanden dienen daarbij continu beneveld te worden, niet enkel als de exploitant ziet dat er stof opwaait.

Men dient er voor te zorgen dat oude toestellen HELEMAAL gedepolueerd worden, ook de interne bedrading dient verwijderd te worden, ook de kleine condensatoren moeten verwijderd worden, net als alle plastics. Hiermee voorkomt men dat er schadelijke stoffen mee in de shredder geraken en dan kunnen ze ook niet worden omgezet of zich vastzetten op het fijn stof dat opdwarrelt.

Het transport van en naar de firma van te shredderen materiaal of geshredderde fracties dient te gebeuren in gesloten containers, die geladen worden met de overkapselde en besproeide transportbanden. Nu worden de boten geladen en gelost met grote grijpers van het type dat men op de kermis vindt, onnodig te vertellen wat de gevolgen hiervan zijn.

Ook dient er grondig gekeken te worden naar de werkomstandigheden en moeten de werknemers de beschikking hebben over PBM’s zoals stofmaskers en speciale beschermingsmiddelen tegen kwikdampen als de uitbreiding er komt.

Voor de stad Menen zijn er volgens ons nog twee mogelijkheden; ofwel lost men het probleem op, ofwel ontruimt men de stad om haar in haar geheel om te vormen tot zone voor zwaar vervuilende industrie. In het laatste geval dient men met Halluin hetzelfde te doen want ook daar mag men meegenieten van onze rommel.

Ron Driesen

 

Communicatieverantwoordelijke

Milieu-Aktie Groep Menen vzw

www.mag-menen.be

0476 865 054

 

Copyright © 2009 Briccone